6. Профактури и конвертирање во фактура¶
Профактура (предфактура, понуда) е документ кој се прави пред да се изврши испораката или услугата. За разлика од фактурата, профактурата:
- ❌ Не е даночен документ. Не подлежи на ДДВ. Не се пријавува во даночен извештај.
- ❌ Не се испраќа во УЈП. е-Фактура системот ги прифаќа само официјални фактури.
- ✅ Служи како понуда или барање за плаќање. Купувачот ја прифаќа, плаќа аванс или потврдува нарачка.
- ✅ Може да биде конвертирана во вистинска фактура подоцна — со еден клик.
Во овој модул се одделени за да не се мешаат во главната листа на фактури и да не бидат по грешка испратени во УЈП.
6.1. Каде се отвора¶
Од главното мени:
- Фактурирање → Листа на Профактури — преглед, измена, печатење, конвертирање.
- Фактурирање → Нова Профактура — директна форма за внес.
6.2. Прозорец „Листа на Профактури"¶
Изгледот е сличен на листата на фактури, но со едноставна структура — без УЈП копчиња и со една дополнителна колона Статус.

Колони¶
| # | Колона | Опис |
|---|---|---|
| 1 | (скриен) | Внатрешен ID |
| 2 | Број |
Број на профактурата |
| 3 | Датум |
Датум на издавање |
| 4 | Партнер |
Назив на купувачот |
| 5 | Износ |
Вкупна сума |
| 6 | Вал. |
Валута |
| 7 | Доспеаност |
Датум до кој се очекува плаќање или прифаќање |
| 8 | Статус |
Празно ако не е конвертирана. „Конвертирана (FA-XXX)" ако веќе е претворена во фактура (XXX = број на новата фактура) |
Tip
Сите колони се сортабилни со клик на заглавието. Стандардно сортирано опаѓачки по Датум.
Копчиња¶
| Копче | Што прави |
|---|---|
| Додај | Нова профактура |
| Печати | Ја печати избраната(те) во PDF |
| Измени | Ја отвора избраната за измена (или двоен клик) |
| Избриши | Ги брише избраните |
| Конвертирај | Ја конвертира избраната во вистинска фактура (повеќе долу) |
| Затвори | Го затвора прозорецот |
Десен клик (контекст-мени)¶

- Измени
- Печати во PDF
- Конвертирај во фактура
- Избриши
6.3. Создавање на нова профактура¶
Со клик на Додај или Фактурирање → Нова Профактура се отвора форма „Внес на Профактура".

Формата е поедноставена варијанта на формата за фактура — ги нема следниве полиња:
- ❌ Испратница / Датум на испратница (профактура претходи на испорака)
- ❌ Работен налог / Датум на работен налог
- ❌ Тип документ (секогаш е „профактура")
- ❌ Поврзан документ (нерелевантно)
- ❌ УЈП панел (профактурата не се испраќа)
Останатото е идентично на формата за фактура — со број, датум, партнер, доспеаност, валута, тип плаќање, клаузула, објект, и ставки (грид).
Полиња на заглавјето¶
| Поле | Опис | Задолжително |
|---|---|---|
Број * |
Број на профактурата (слободен текст — нема врска со BR_FAK секвенцата на фактурите) | ✅ |
Објект |
Локација (најчесто истиот објект како за фактури) | ✅ |
Датум на фактура * |
Стандардно денешен датум | ✅ |
Партнер * |
Купувач | ✅ |
Датум на доспеаност |
До кога купувачот треба да реагира/плати. Не смее да биде пред датумот на профактурата (ист ден е дозволено). | не |
Текст/Клаузула |
Клаузула (на пр. „Понудата важи 14 дена") | не |
Валута |
MKD стандардно | не |
Тип плаќање |
P10 / P12 / итн. | не |
Ставки¶
Идентично како за фактура — грид со 8 видливи колони (опис, ЕдМ, количина, цена, рабат, тип ДДВ, индикатор ДДВ, вкупно), копчиња +/− за додавање/бришење ставки, копче за повеќелиниски опис.
Picker-от за артикли 🔍 работи идентично како на формата за фактура — изберете ред, кликнете на лупата, изберете артикал од шифрарникот (§4.4) и описот/ЕдМ/цената/ДДВ кодовите се пополнуваат автоматски. Шифрата на избраниот артикл се чува на ставката (stavkpr.artikal_code) и се пренесува автоматски кога ќе ја конвертирате профактурата во фактура — линковите кон артикли остануваат непроменети.
Деталите за picker-от: §5.4 → Внес од шифрарникот на артикли.
Зачувување¶
Сочувај проверува иста минимална валидација (број, датум, партнер, барем една ставка, доспеаност не пред датумот) и зачувува. Се појавува „Профактурата е успешно зачувана!".
Како кај фактурите, ако нешто тргне наопаку при запис во базата, целата трансакција се поништува (rollback).
6.4. Печатење на профактура¶
Изберете една или повеќе профактури и притиснете Печати (или десен клик → Печати во PDF). За секоја се генерира PDF со име Profaktura_<број>.pdf во папката на апликацијата.
Разлики од фактурата на PDF:
- Заглавието на документот е „ПРОФАКТУРА бр. …" наместо „ФАКТУРА бр. …".
- Над сумата за наплата има црвена напомена:
Профактурата не е даночен документ и не претставува основа за плаќање ДДВ.
- Останат изгледот (заглавје со издавачот и купувачот, ставки, потпис, подножје) е идентичен.
6.5. Конвертирање во фактура¶
Ова е централната функција на профактурниот модул.
Кога да конвертирате¶
Кога купувачот ја прифатил профактурата и сте подготвени да издадете официјална фактура за истата нарачка/испорака. Конвертирањето:
- ✅ Создава нова фактура во
Листа на Фактурисо ист партнер, исти ставки. Бројот на новата фактура се алоцира автоматски — следниот слободен BR_FAK за активниот издавач и годината на профактурата (на пр. ако последна фактура за 2026 е 47, новата ќе биде 48). Не се копира текстуалниот број на профактурата. - ✅ Ги пренесува сите ставки автоматски — не мора да ги внесувате повторно.
- ✅ Ја означува профактурата како „Конвертирана" со референца на новата фактура.
Чекори¶
- Во листата на профактури изберете еден ред (само еден — не повеќе).
- Притиснете Конвертирај (или десен клик → Конвертирај во фактура).
- Се појавува потврдна порака:
Дали сте сигурни дека сакате да ја конвертирате оваа профактура во фактура? Бројот на новата фактура ќе биде следниот слободен за тековната година (можете да го измените после).
- Со Да се извршува конверзијата. Се појавува „Профактурата е успешно конвертирана во фактура бр. XXX".
- Профактурата сега во колоната
Статуспокажува „Конвертирана (XXX)".
Што се пренесува¶
| Од профактура → | Во фактура |
|---|---|
| Број | (не се пренесува — фактурата добива автоматски број за тековната година; можете подоцна да го измените) |
| Датум | Датум |
| Валута | Валута |
| Партнер | Партнер |
| Доспеаност | Доспеаност |
| Објект | Објект |
| Текст/Клаузула | Текст/Клаузула |
| Тип плаќање | Тип плаќање |
| Сите ставки (опис, количина, цена, рабат, ДДВ) | Сите ставки |
| — | Тип документ автоматски „100" (стандардна фактура) |
По конверзија¶
Профактурата останува во листата — не се брише. Можете:
- Да ја печатите како историја (но веќе е надминато — клиентот ја има фактурата).
- Да ја измените (но измените не се рефлектираат во новата фактура).
- Да ја избришете доколку повеќе не Ви треба.
Не може да се конвертира иста профактура двапати
Ако пробате, ќе се појави:
Оваа профактура е веќе конвертирана во фактура бр. XXX
6.6. Измена и бришење¶
Измена на профактура — двоен клик или Измени → се отвора истата форма со постоечките вредности. Зачувувањето ги поништува сите стари ставки и ги запишува новите.
Предупредување
Измената на профактура не влијае на веќе конвертираната фактура. Тие се независни откако ќе ги одделите.
Бришење — изберете и притиснете Избриши. Потврдна порака, потоа трансакциско бришење (профактура + ставки).
Профактура може да се избрише дури и ако е веќе конвертирана — самата фактура не се менува, само се прекинува врската. (Ова е различно однесување од партнери/објекти/клаузули каде што бришењето е спречено заради ревизорска трага.)
6.7. Совети¶
- 💡 Конвертирајте навреме. Не оставајте профактури отворени со месеци — лесно се заборава дали се платени или не. Конвертирајте веднаш штом купувачот ја прифати понудата.
- 💡 Одделна нумерација. Бројот на профактурата е слободен текст (на пр.
P-1,Понуда-2026/12) и нема врска со BR_FAK секвенцата на фактурите. Кога ќе конвертирате, новата фактура автоматски добива следен слободен BR_FAK за тековната година — двата броја остануваат независни. - 💡 Печатете PDF за купувачот. Профактурата во PDF е документ што купувачот го прифаќа — пратете му го по е-маил како прилог.
- 💡 Профактура за аванс. Ако купувачот плаќа аванс на профактура, можете да напишете аванс плаќање во клаузулата, потоа при конверзија да го додадете аванс-плаќањето како посебна линија или белешка во фактурата.
← Назад на содржината | Претходно: Фактури ← | Следно: Печатење PDF →